دوره 7، شماره 3 - ( 7-1404 )                   جلد 7 شماره 3 صفحات 6-1 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.47176/alkhass.7.3.1

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Taghizadeh Tabari Z, Roostaei M. Clustering Wheat (Triticum aestivum L.) Varieties Based on Agronomic Traits: A Key Approach for Breeding High-Yielding Cultivars under Rainfed Conditions. alkhass 2025; 7 (3) :1-6
URL: http://alkhass.srpub.org/article-4-282-fa.html
تقی زاده طبری زهرا، روستایی مظفر. خوشه‌بندی ارقام گندم (Triticum aestivum L.) بر اساس صفات زراعی: رویکردی کلیدی برای اصلاح ارقام پرمحصول در شرایط دیم. آلخاص؛ نشریه محیط زیست ،کشاورزی و علوم زیستی. 1404; 7 (3) :1-6

URL: http://alkhass.srpub.org/article-4-282-fa.html

خوشه‌بندی ارقام گندم (Triticum aestivum L.) بر اساس صفات زراعی: رویکردی کلیدی برای اصلاح ارقام پرمحصول در شرایط دیم
زهرا تقی زاده طبری*1 ، مظفر روستایی2
1- پژوهشگر پسادکتری، بنیاد ملی علوم ایران (INSF)، ایران ، zt.tabari@gmail.com
2- رئیس بخش موسسه تحقیقات کشاورزی دیم (DARI)، مراغه، ایران
چکیده:   (57 مشاهده)
گندم یک محصول حیاتی برای امنیت غذایی جهانی، به ویژه در مناطقی با بارندگی غیرقابل پیش‌بینی، مانند ایران، است. درک عواملی که بر عملکرد گندم در شرایط نامساعد تأثیر می‌گذارند، برای توسعه استراتژی‌های مدیریتی مؤثر جهت تضمین بهره‌وری پایدار ضروری است. تجزیه و تحلیل خوشه‌ای ابزاری ارزشمند برای شناسایی گروه‌های متمایز ژنوتیپ‌های گندم با صفات زراعی مشابه است که امکان اصلاح هدفمند برای بهبود عملکرد و سازگاری، به ویژه در شرایط دیم را فراهم می‌کند. این مطالعه هفت رقم گندم (نفیس، دهقان، صدرا، کمال، هشترود، باران و واران) را برای شناسایی صفات کلیدی زراعی مؤثر بر عملکرد دانه در چنین شرایطی ارزیابی کرد. صفات اندازه‌گیری شده شامل طول ساقه (LSHOOT)، تعداد دانه (Nseed)، وزن هزار دانه (Wseed)، تعداد سنبله (Nspike)، شاخص برداشت (HI)، سطح برگ (LA)، فتوسنتز (Ps)، مرحله رویشی (Veg)، مرحله آبستنی (BOOT)، مرحله گلدهی (FLOW)، دوره پر شدن دانه (Gfill)، عملکرد بیولوژیکی (Ybio) و عملکرد دانه (Ygrain) بودند. تجزیه و تحلیل خوشه‌بندی چهار خوشه مجزا را بر اساس این صفات زراعی نشان داد. خوشه ۱ شامل ارقام کمال و واران بود که شباهت‌های زیادی در شاخص برداشت و دوره رشد داشتند. خوشه ۲ شامل ارقام هشترود و صدرا بود که صفات فنولوژیکی مشابهی مانند طویل شدن ساقه و تاریخ‌های آبستنی را نشان می‌دادند. خوشه ۳ منحصراً شامل ارقام باران بود که اجزای عملکرد منحصر به فردی را نشان می‌دادند که آن را از سایر ارقام متمایز می‌کرد. در نهایت، خوشه ۴ شامل ارقام دهقان و نفیس بود که تنوع بیشتری در صفات مرتبط با عملکرد و فنولوژیکی خود نشان دادند و این نشان دهنده نیاز به شیوه‌های مدیریتی سفارشی‌تر است. نتایج تجزیه و تحلیل خوشه‌بندی همچنین دو گروه صفات اصلی را برجسته کرد. گروه اول، شامل تعداد سنبله (Nspike)، وزن هزار دانه (Wseed)، فتوسنتز (Ps)، مرحله پنجه‌زنی (Till) و مرحله گلدهی (Flow)، با مراحل اولیه رشد و نمو مرتبط است. گروه دوم، شامل عملکرد دانه (Ygrain)، عملکرد بیولوژیکی (Ybio) و سطح برگ (LA)، ارتباط نزدیک‌تری با نتیجه نهایی عملکرد دارد. این یافته‌ها بر اهمیت انتخاب ارقام گندم بر اساس صفات زراعی خاص برای افزایش پتانسیل عملکرد در شرایط دیم تأکید می‌کنند و پتانسیل بهبود تولید گندم را از طریق استراتژی‌های اصلاح نژادی هدفمند برجسته می‌سازند.
واژه‌های کلیدی: گندم، شرایط دیم، صفات زراعی، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، خوشه‌بندی
متن کامل [PDF 308 kb]   (27 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: علوم و تکتولوژی بذر
دریافت: 1404/4/31 | ویرایش نهایی: 1404/5/26 | پذیرش: 1404/6/24 | انتشار: 1404/7/8
فهرست منابع
1. Zhuang, L., Liu, H., Hou, J., Jian, C., Liu, Y., Li, H., ... & Hao, C. (2024). Genetic improvement of important agronomic traits in Chinese wheat breeding over the past 70 years. BMC Plant Biology, 24(1), 1151. [DOI:10.1186/s12870-024-05841-8] [PMID] [PMCID]
2. Tavana S, saba J. (2017). Grouping wheat Lines and their Group Selection under Rainfed Conditions. J Crop Breed. 8(20), 164-159 (In Persian).
3. Rahmati, M., Ahmadi, A., Minapoor, A. and Hamidiyan, K. (2022). Grain yield potential of wheat genotypes on farmers' fields under rainfed conditions. Crop Science Research in Arid Regions, 4(1), 263-275. (In Persian)
4. Soleymanifard, A., Naseri, R., & Meysam, M. (2012). The study genetic variation and factor analysis for agronomic traits of Durum wheat genotypes using cluster analysis and path analysis under drought stress condition in western of Iran. Int. Res. J. Appl. Basic Sci, 3(3), 479-485.
5. Marino, S., & Alvino, A. (2021). Vegetation indices data clustering for dynamic monitoring and classification of wheat yield crop traits. Remote Sensing, 13(4), 541. [DOI:10.3390/rs13040541]
6. Ghasemi, F., Pourmohammad, A., golkari, S. and Aliloo, A. A. (2023). Evaluation of Genetic Diversity in Rain-Fed Wheat Genotypes for Some Agronomic Traits. Crop Science Research in Arid Regions, 4(2), 591-606. (In Persian)
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.